logo

czy wiesz, że:

biznesplan, nie biznes plan i nie biznes-plan. Zamiast angielskiego bussiness plan najlepsze byłoby sformułowanie opisowe: plan biznesowy lub plan finansowy. Nie upowszechniło się jednak żadne dostatecznie krótkie sformułowanie. Wygrała adaptacja obcej nazwy.

NASA, Nasa to skrót od National Aeronautics and Space Administration, wymawia się: nasa nie: naza. Dopełniacz: NAS-y, Nasy. Miejscownik: Nasie. Pracować w NASA (w Nasie).

kość, ość w narzędniku liczby mnogiej brzmi kośćmi, ośćmi, rzadziej ościami. Wyjątkowo można użyć kościami - tylko w wyrażeniu poczciwy z kościami.

PS, P.S. to skrót wyrazu postscriptum, czytany jak cały ten wyraz lub literowo: "pe es". Zapisywanie go z kropkami jest niezgodne z regułą…, ale zgodne z tradycją… i dlatego powinno być tolerowane.

czynny, czynnie to wyrazy czasem zbyteczne, np. w sformułowaniu: czynnie uprawiać sport. Na czym miało by polegać bierne uprawianie sportu?

Missisipi to najdłuższa rzeka Ameryki Północnej. Długa jest także jej nazwa, szczególnie w języku angielskim, gdzie prawie wszystkie spółgłoski są podwojone: Mississippi. Na szczęście polska nazwa jest krótsza.

logo jest słowem nieodmiennym. Zgodnie z tym mówi się np. jedno logo i dwa różne logo. W języku potocznym już słyszy się formy odmienione: logo ? loga ? logu ? logiem. Ich akceptacja społeczna jest tylko kwestią czasu. W wyszukiwarce Google niepoprawną formę (loga) można znaleźć aż 8 milionów razy.

masło maślane to pleonazm, tautologia. Choć niektórzy widzą różnicę między pleonazmem a tautologią, to potocznie: masło maślane jest sformułowaniem, które składa się ze słów to samo znaczących, np. wrócić z powrotem.

afektonimy to intymne przezwiska funkcjonujące pomiędzy kochankami, małżonkami i osobami pozostającymi w bliskich relacjach.

ischias to inaczej rwa kulszowa. Gdyby słowo to pochodziło z języka niemieckiego, wymawianie w nim liter sch jako liter sz mogłoby być zasadne. Jednak jest ono greckie, więc należy je wymawiać tak, jak w słowie schizofrenia. Wymowa !isjasz jest też niepoprawna.

yeti to określenie tajemniczej istoty nieznanego pochodzenia, rzekomo żyjącej w Himalajach. (ten yeti, nie: to yeti). Jest wyrazem nieodmiennym: Napotkać ślady yeti (nie: yetiego) na śniegu.

wezyr to określenie dostojnika państwowego w krajach muzułmańskiego Wschodu; ci wezyrowie, nie: ci wezyrzy.

cętka jest wyrazem, który często jest błędnie zapisywany jako centka. Największą za to winę ponosi chyba analogia do słów cent, procent, centymetr, wywodzących się od łacińskiego liczebnika centum (sto). Nie jest wykluczone, że między wyrazami centum i cętka jest więź etymologiczna.

duszkiem – można wypić herbatę duszkiem, ale nie jednym duszkiem. Źródłem błędu jest pewnie analogia do wyrażeń jednym tchem, jednym haustem.

ssać, w czasie teraźniejszym ssę (nie: ssię ani ssam), zatem: ssę, ssiesz, ssie, ssiemy, ssą, w trybie rozkazującym ssij.

*od/bez mnie – błąd fonetyczny, poprawnie ode/beze mnie.

*codzień – błąd ortograficzny, poprawnie: co dzień; łą…cznie zaś piszemy codziennie, codzienny.

*inna strona medalu – błą…d frazeologiczny, poprawnie odwrotna strona medalu lub druga strona medalu.

*poddać coś w wą…tpliwość – błąd ten powstał prawdopodobnie przez skojarzenie z bliskim mu znaczeniowo: poddać co? krytyce, poddać co? pod rozwagę. Poprawnie mówimy: podać coś w wątpliwość.

*poddać się do dymisji – błą…d ten powstał prawdopodobnie przez skojarzenie z: poddać co? krytyce, poddać co? pod rozwagę. Poprawnie mówimy: podać się do dymisji.

*poddenerwował – błą…d ortograficzny, poprawnie: podenerwował.

*potrzebujesz oprogramowanie – błąd składniowy – czasownik potrzebujesz łączy się z dopełniaczem, a nie z biernikiem; poprawnie: potrzebujesz oprogramowania.

*wzbudził uwagę – błą…d frazeologiczny, powstał przez kontaminację dwóch związków frazeologicznych: wzbudził czujność i przykuł uwagę.